BIG PICTURE

Guardian: Υποσημείωση της Ιστορίας η τριμερής, όχι νέα Γιάλτα

Ο Guardian εξηγεί γιατί η τριμερής στη Σενζέν επ' ουδενί θύμιζε νέα Γιάλτα.
Daniel Torok / The White House. Ελεύθερη για εμπορική χρήση βάσει της πολιτικής πνευματικών δικαιωμάτων του Λευκού Οίκου.

Ο διπλωματικός αναλυτής του Γκάρντιαν, Πάτρικ Γουίντουρ, εξηγεί γιατί η τριμερής στη Σενζέν πόρρω απείχε από την Γιάλτα και την Τεχεράνη και εκθέτει κέρδη κα ζημίες για κάθε πλευρά.

Με μία εκτενή ανάλυσή του, ο βρετανικός Guardian εξηγεί γιατί η τριμερής ήταν μία σύνοδος που έψαχνε ατζέντα -σε αντίθεση με τη Γιάλτα και την Τεχεράνη- ενώ ταυτοχρόνως τονίζει ότι ο μεν Τραμπ, με τον φιλικό συγχρωτισμό του με τον Πούτιν χάνει τον τίτλο του “ηγέτη του ελεύθερου κόσμου”. Ταυτοχρόνως, η έγκυρη βρετανική εφημερίδα δεν παραλείπει να εκθέσει τα κέρδη για τον Σι Τζινπίνγκ και το πόσο καλό έκανε στον Βλαντιμίρ Πούτιν η εν λόγω συνάντηση.

Αναλυτικά, η ανάρτηση του διπλωματικού αναλυτή του Guardian έχει ως εξής:

“Σενζέν: Μια «ιστορική» σύνοδος που κινδυνεύει να μείνει υποσημείωση

Η συνάντηση της Πέμπτης στη Σενζέν δικαιούται, από μια άποψη, τον χαρακτηρισμό «ιστορική». Ήταν η πρώτη φορά που οι ηγέτες της Κίνας, της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών συναντήθηκαν σε αυτό το σχήμα.

Αν όμως κριθεί από τα απτά αποτελέσματά της, δύσκολα θα θεωρηθεί η «νέα σελίδα στην ιστορία της διπλωματίας» που, κατά τον Βλαντίμιρ Πούτιν, γράφτηκε εκεί. Πιθανότερο είναι να καταλήξει μια μικρή υποσημείωση σε κάποια μελλοντική ιστορία του 21ου αιώνα.

Η συνάντηση μπορεί ακόμη να σπάσει τον πάγο και να ανοίξει τον δρόμο για έναν μόνιμο διάλογο. Προς το παρόν, πάντως, καθένας από τους τρεις ηγέτες έχει κάτι να πάρει μαζί του από τα 90 λεπτά που πέρασαν μαζί.

Παρότι αποκοιμήθηκε στη διάρκεια της κεντρικής συνόδου της APEC, ο Ντόναλντ Τραμπ βρήκε την ευκαιρία να δείξει πόσο κοντά βρίσκεται σε δύο αυταρχικούς ηγέτες που θαυμάζει. Με την Ουκρανία να έχει καταστρέψει τη γέφυρα που συνδέει τη Ρωσία με την Κριμαία, ο Αμερικανός πρόεδρος υποδέχθηκε τον Πούτιν με τη θέρμη που θα επιφύλασσε σε έναν φίλο, σχεδόν σε σύμμαχο εν καιρώ πολέμου.

Το πλήγμα στη γέφυρα του Κερτς

Ο Ρώσος πρόεδρος, παρότι το πρωτόκολλο τον άφησε κατά στιγμές στο περιθώριο στις πρώτες φωτογραφίσεις, μπορεί να δείξει στο εσωτερικό της χώρας του ότι η Μόσχα είναι εκείνη που αποσπά τον σεβασμό και την προσοχή του Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ. Η αντίπαλός του, η Ευρώπη, μένει στο περιθώριο, πόσο μάλλον η Ουκρανία. Υπό αυτή την έννοια, η σύνοδος ήταν δώρο για τον Πούτιν, χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Και, όπως σχολίασε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Τζέρεμι Χαντ, έδειξε ότι ο Τραμπ έχει πάψει να είναι ο ηγέτης του ελεύθερου κόσμου.

Στα μάτια του Πούτιν, η συνάντηση της «συμμαχίας των προθύμων» στο Βερολίνο ήταν ένα επεισόδιο στο περιθώριο. Ο Ρώσος πρόεδρος καυχήθηκε ότι οι ευρωπαϊκές προσπάθειες να απομονωθεί η Ρωσία είχαν αποτύχει και ότι η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού είχε γίνει το κέντρο της παγκόσμιας οικονομίας. Η σχέση του με τον Τραμπ, είπε, στηριζόταν παρά τις δυσκολίες σε «παρόμοιες πολιτισμικές αξίες».

Για τον Σι, η σύνοδος ήταν μια ευκαιρία να ενισχύσει το κύρος του ως οικοδεσπότη και να δείξει, εμμέσως, ότι η εποχή της αμερικανικής ηγεμονίας έχει τελειώσει. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η μεγάλη καταναλωτική οικονομία, έχουν χάσει τον ρόλο του μοναδικού διαιτητή στις διεθνείς υποθέσεις. Πλέον μοιράζονται τη σκηνή με τον κινεζικό γίγαντα της μεταποίησης και με τη Ρωσία, το ενεργειακό απόθεμα.

Το σύντομο κοινό ανακοινωθέν των τριών κάλυψε τέσσερα μάλλον ετερόκλητα θέματα. Προέβλεπε αύξηση της ενεργειακής προσφοράς, μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, περιορισμό των αρμοδιοτήτων του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και μια διστακτική δέσμευση για συνομιλίες σχετικά με τον πυρηνικό αφοπλισμό και τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.

Σε μια περίοδο αλλεπάλληλων διεθνών κρίσεων, οι φιλοδοξίες αυτές απείχαν πολύ από εκείνες της Γιάλτας του 1945 ή ακόμη και από τη διακήρυξη της Τεχεράνης το 1943. Τότε, οι ηγέτες της Βρετανίας, των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης κάθισαν στη βεράντα της βρετανικής πρεσβείας και δεσμεύτηκαν ότι οι χώρες τους θα συνεργάζονταν μετά τον πόλεμο για να οικοδομήσουν μια «παγκόσμια οικογένεια δημοκρατικών εθνών», απαλλαγμένη από την τυραννία και την καταπίεση. «Κρατάμε στα χέρια μας το μέλλον της ανθρωπότητας», διακήρυξε στην Τεχεράνη ο Ουίνστον Τσόρτσιλ. Ο Ιωσήφ Στάλιν πήγε ακόμη παραπέρα. «Η Ιστορία μάς έχει κακομάθει», είπε. «Μας έχει δώσει πολύ μεγάλη δύναμη και πολύ μεγάλες ευκαιρίες».

Η σύγκριση με τη Γιάλτα

Η Σενζέν έμοιαζε με σύνοδο που αναζητούσε ακόμη την ατζέντα της. Το κενό καλύφθηκε με γενικόλογες δεσμεύσεις για «διατήρηση της στρατηγικής σταθερότητας και της διεθνούς ασφάλειας». Μια ματιά στον κόσμο σήμερα αρκεί για να διαπιστώσει κανείς πόσο περιορισμένα είναι τα αποτελέσματα των τριών ηγετών σε αυτό το πεδίο.

Ίσως η τεχνολογία, η πολυπολικότητα και οι μεταξύ τους διαιρέσεις να σημαίνουν ότι ακόμη κι αυτοί δεν διαθέτουν «πολύ μεγάλη δύναμη». Πάντως, οι εξαγγελίες τους δεν συνοδεύτηκαν από σχέδιο για τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, την αύξηση της ενεργειακής παραγωγής ή τον έμπρακτο σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Ο Μάρκο Ρούμπιο, τον οποίο ο Τραμπ φαίνεται αυτή την περίοδο να προκρίνει ως διάδοχό του, μόλις είχε απαξιώσει το διεθνές δίκαιο σε ομιλία του, παρουσιάζοντάς το ως παιχνίδι στα χέρια της παγκόσμιας ελίτ.

Ο Πούτιν, που είχε πρωτοστατήσει στη διοργάνωση της συνόδου, ήταν και ο πιο πρόθυμος να της προσδώσει ιστορικό βάρος. Παρουσίασε την Κίνα, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ ως τους νικητές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, παραλείποντας σκόπιμα τη Βρετανία. Όσο για τη δέσμευση να «διαφυλαχθεί και να ενισχυθεί το σύστημα του διεθνούς δικαίου», αυτή έμοιαζε να αποβλέπει στην προστασία ορισμένων ηγετών από το ενδεχόμενο να βρεθούν αντιμέτωποι με εντάλματα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.

Κατά σύμπτωση, την ίδια ημέρα το άλλο διεθνές δικαστήριο της Χάγης, το Διεθνές Δικαστήριο, έκρινε για πρώτη φορά ότι ένα κράτος, η Μιανμάρ, ευθύνεται για γενοκτονία. Το ανακοινωθέν της Σενζέν δεν το κατονόμαζε. Υπήρχε μόνο μια έμμεση αναφορά στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και σε «άλλους παρόμοιους θεσμούς». Ασφαλώς επειδή οι αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου μπορούν να αγνοηθούν σχεδόν χωρίς συνέπειες.

Η απόφαση για την γενοκτονία των Ροχίνγκια

Ο Σι, ανήσυχος μήπως η συμμετοχή της Κίνας σε μια μοιρασιά του κόσμου μεταξύ υπερδυνάμεων βλάψει την εικόνα της ως προστάτιδας του Παγκόσμιου Νότου, έμεινε στην πάγια γραμμή του. «Η Ιστορία μάς διδάσκει ότι, όταν οι μεγάλες δυνάμεις συνυπάρχουν ειρηνικά, ο κόσμος είναι ασφαλής. Όταν συγκρούονται, επικρατεί χάος».

Ίσως στο παρασκήνιο ή σε άλλες συναντήσεις να σημειώνεται ουσιαστική πρόοδος. Για το πώς θα μπορούσε η Κίνα να εγγυηθεί μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν. Για το ποιος θα ηγηθεί του ΟΗΕ στην επόμενη φάση της μεταρρύθμισής του. Ή ακόμη και για το πώς θα μπορούσε ο Πούτιν να φτάσει στο σημείο να επιδιώξει ειρήνη στην Ουκρανία με όρους που διασφαλίζουν την ουκρανική κυριαρχία.

Προς το παρόν, όμως, η λίγη Ιστορία που γράφτηκε στη Σενζέν φαίνεται πως γράφτηκε για όλους τους λάθος λόγους.”.

Κοινοποίηση:

Εγγραφείτε στο Newsletter