Ο Ντόναλντ Τραμπ ήθελε να κάνει τον φόβο εργαλείο εξουσίας. Με συλλήψεις, απελάσεις και επιχειρήσεις της ICE σε γειτονιές μεταναστών, επιχείρησε να επιβάλει τη σκληρή μεταναστευτική του ατζέντα. Μόνο που ο φόβος δεν οδηγεί πάντα στη σιωπή. Μερικές φορές γεμίζει τις κάλπες.
Αυτό φαίνεται να συμβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι Λατίνοι καταγράφουν εντυπωσιακή εκλογική κινητοποίηση, μετατρέποντας τις ενδιάμεσες εκλογές σε μια κρίσιμη δοκιμασία για τον Αμερικανό πρόεδρο.
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι το 2024 ο Τραμπ είχε καταφέρει να διεισδύσει σε ένα εκλογικό ακροατήριο που παραδοσιακά έγερνε προς τους Δημοκρατικούς. Δύο χρόνια αργότερα, οι ίδιες κοινότητες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της δυσαρέσκειας απέναντι στην κυβέρνησή του.
Οι αριθμοί της αντίδρασης
Τα στοιχεία της πρόωρης ψηφοφορίας αποτυπώνουν μια κινητοποίηση που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Σύμφωνα με την TargetSmart, μέχρι τις 27 Οκτωβρίου είχαν ψηφίσει περίπου 3,8 εκατομμύρια Λατίνοι, έναντι 2,35 εκατομμυρίων την αντίστοιχη περίοδο του 2022. Πρόκειται για αύξηση 62%.
Στο Τέξας, περισσότεροι από 400.000 πολίτες που δεν είχαν συμμετάσχει στις προεδρικές εκλογές του 2024 προσήλθαν πρόωρα στις κάλπες. Περίπου οι μισοί ήταν Λατίνοι.
Ανάλογη κινητικότητα καταγράφηκε στη Φλόριντα, την Τζόρτζια και τη Βόρεια Καρολίνα. Η εικόνα υποδηλώνει ότι η πολιτική Τραμπ δεν έχει πετύχει να αποθαρρύνει τη συμμετοχή, τουλάχιστον στον βαθμό που φοβούνταν οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων. Αντιθέτως, έχει δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια αντίδραση που, όπως όλα δείχνουν, θα αποδειχθεί πολιτικά δαπανηρή.
Τέξας: Η εκλογική αντεπίθεση των Λατίνων στην καρδιά του τραμπισμού
Η πιο αποκαλυπτική εικόνα έρχεται από το Τέξας. Σε κομητείες με ισχυρή ισπανόφωνη παρουσία, όπου ο Τραμπ είχε καταγράψει εκλογικά κέρδη το 2024, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται ενισχυμένοι. Στην κομητεία Σταρ, που είχε στηρίξει τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο, ο υποψήφιος των Δημοκρατικών για τη Γερουσία, Τζέιμς Ταλαρίκο, συγκέντρωνε το 79% στην πρόωρη καταμέτρηση. Στη Νουέσες προηγούνταν με 55%.
Πίσω από αυτή τη μετατόπιση υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν χωρά σε εκλογικούς πίνακες. Στην περιοχή του Λαρέντο, δύο άνθρωποι πέθαναν μέσα στο 2026 ενώ κρατούνταν σε εγκαταστάσεις της ICE. Οι επιχειρήσεις της υπηρεσίας έχουν φέρει τη μεταναστευτική πολιτική στο κατώφλι των τοπικών κοινωνιών.
Δεν μπορεί ακόμη να αποδοθεί η εκλογική μεταβολή αποκλειστικά στην ICE. Όμως, για τον Τραμπ, το μήνυμα είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό: ακόμη και περιοχές όπου είχε καταφέρει να κερδίσει έδαφος εμφανίζουν πλέον σημάδια απομάκρυνσης από το πολιτικό του στρατόπεδο.
Από τις συλλήψεις στην κάλπη
Η ICE δεν αποτελεί πλέον για πολλούς Λατίνους μια μακρινή ομοσπονδιακή υπηρεσία. Είναι η παρουσία των πρακτόρων στις γειτονιές τους, η ανασφάλεια στους χώρους εργασίας, ο φόβος μιας οικογένειας ότι ένα μέλος της μπορεί να συλληφθεί ή να απελαθεί.
Και αυτή η πραγματικότητα δεν αφορά αποκλειστικά ανθρώπους χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα. Αγγίζει Αμερικανούς πολίτες, οικογένειες με διαφορετικό μεταναστευτικό καθεστώς και ανθρώπους που βλέπουν την καταγωγή τους να μετατρέπεται σε αφορμή καχυποψίας.
Η καταστολή, άλλωστε, δεν χρειάζεται να καταλήξει σε σύλληψη για να αφήσει το αποτύπωμά της. Αρκεί να αλλάξει τις συνήθειες μιας οικογένειας, να περιορίσει τις μετακινήσεις της, να μετατρέψει την έξοδο για δουλειά σε καθημερινή πηγή αγωνίας.
Η φθορά του Τραμπ είναι ήδη ορατή. Σύμφωνα με το Pew Research Center, η αποδοχή του μεταξύ των εγγεγραμμένων Λατίνων ψηφοφόρων έχει υποχωρήσει στο 24%, από 38% τον Φεβρουάριο του 2025. Παράλληλα, επτά στους δέκα θεωρούν ότι οι πολιτικές της κυβέρνησής του βλάπτουν τους Λατίνους.
Δεν είναι όμως μόνο η ICE. Η ακρίβεια, τα ενοίκια και το αυξημένο κόστος διαβίωσης συμπληρώνουν μια καθημερινότητα στην οποία η οικονομική ανασφάλεια συναντά τον φόβο της κρατικής καταστολής.
Ο Τραμπ κινδυνεύει έτσι να πληρώσει πολιτικά τόσο όσα υποσχέθηκε να διορθώσει όσο και τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να κυβερνήσει.
Το όριο της πολιτικής του φόβου
Η αυξημένη συμμετοχή δεν συνεπάγεται αυτομάτως στροφή προς τους Δημοκρατικούς. Οι Λατίνοι δεν αποτελούν ενιαίο πολιτικό μπλοκ, ενώ η οριστική εκλογική αποτίμηση απαιτεί περισσότερα από τα στοιχεία της πρόωρης ψηφοφορίας.
Ωστόσο, η κινητοποίησή τους αναδεικνύει κάτι βαθύτερο. Η μεταναστευτική πολιτική που παρουσιάστηκε ως επίδειξη αποφασιστικότητας έχει αρχίσει να παράγει αντιδράσεις ακόμη και σε κοινότητες όπου ο Τραμπ είχε σημειώσει σημαντικά εκλογικά κέρδη.
Η αμερικανική κυβέρνηση αντιμετώπισε τη σκληρότητα ως πολιτικό πλεονέκτημα, υπολογίζοντας ότι η ανασφάλεια θα επέβαλλε την υποταγή ή την αδράνεια.
Οι κάλπες, όμως, αναδεικνύουν και την άλλη όψη αυτής της επιλογής: όταν η εξουσία κάνει τον φόβο καθημερινότητα, η ψήφος μπορεί να γίνει πράξη αντίστασης.
Και αυτή είναι ίσως η πιο επικίνδυνη εξέλιξη για τον Τραμπ. Όχι απλώς ότι χάνει την εμπιστοσύνη ενός μέρους των Λατίνων, αλλά ότι η ίδια του η πολιτική δίνει σε περισσότερους ανθρώπους έναν λόγο να τον καταψηφίσουν.
