Εντάξει, στη χώρα που κόμισε στην παγκόσμια δημόσια σφαίρα την περίφημη φράση του συμβούλου του Κλίντον “it ‘s the economy, stupid” -είναι η οικονομία, ηλίθιε – δε χρειάζονται περισσότερες επεξηγήσεις για το πόσο καθόρισε τις ενδιάμεσες εκλογές η ακρίβεια και οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν. Και όπως έχει φανεί στις περισσότερες εκλογές σε όλες τις χώρες του κόσμου, γενικώς η οικονομία έχει τον πρώτο λόγο ως κριτήριο ψήφου.
Δεν υπάρχει μόνο η οικονομία
Όμως, την περασμένη Τρίτη στην Αμερική είδαμε και κάτι άλλο: σε όλα τα exit poll, το 90% των πολιτών έλεγε ότι η διαφθορά ήταν σημαντικό ή και το σημαντικότερο κριτήριο ψήφου. Αυτή η απάντηση ουσιαστικά απευθυνόταν στο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εξηγώντας γιατί συνεχίζει να κάνει business εκείνος και η οικογένειά του παρά τα προεδρικά καθήκοντα, είχε απαντήσει ότι αυτό «δεν απασχολεί τους πολίτες». Μάλιστα, δεν έκανε καν τον κόπο να κρατήσει τα προσχήματα, δεν έκανε καν τον κόπο να κρύψει ότι ως επιχειρηματίας κέρδιζε πολλά από το γεγονός ότι ήταν πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Θυμηθείτε τις ευνοϊκές ρυθμίσεις που ο ίδιος πέρασε για τα κρυπτονομίσματα και οι οποίες ανέβασαν την αξία των δικών του επενδύσεων. Σκεφτείτε ότι στη γειτονική Αλβανία είχαμε ολόκληρη εξέγερση, επειδή ήθελε να ξηλώσει ένα νησί και να το κάνει πολυτελές resort η κόρη του και ο γαμπρός του.
Σωρευτικά, διαβρωτικά και εν τέλει, ανατρεπτικά
Η διαφθορά, λοιπόν, όχι απλώς προσλαμβάνεται από τους πολίτες και υποσημειώνεται στη συλλογική τους μνήμη, αλλά έρχεται και η ώρα του λογαριασμού. Το εκλογικό σώμα μαζεύει, σημειώνει και θυμάται. Και όταν έρχεται η ώρα, τα σκάνδαλα, οι προκλητικές συμπεριφορές και η διαφθορά μπορούν να γίνουν ο καταλύτης του εκλογικού αποτελέσματος. Μπορούν να μετατρέψουν ένα αρνητικό κύμα σε τσουνάμι, όπως έγινε πριν μερικές ημέρες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αλήθεια, μήπως αυτό το επιχείρημα του Τραμπ, ότι τέτοια θέματα δεν απασχολούν την κοινωνία, σας θυμίζει κάτι; Μήπως θυμάστε τους υπουργούς που έλεγαν στην αντιπολίτευση ότι έχει “καταντήσει κουραστική” για τις υποκλοπές; Μήπως θυμάστε τους υπουργούς που έκοβαν τη συζήτηση για την εθνική τραγωδία των Τεμπών λέγοντας ότι το θέμα “κρίθηκε στις εκλογές του 2023” και επιτέλους “να ασχοληθούμε και με τίποτα άλλο”; Μήπως θυμάστε τους γαλάζιους που συνιστούσαν με υποκριτικό ενδιαφέρον στους συναδέλφους τους από τα άλλα κόμματα στα πολιτικά πάνελ “να σταματήσουν να επενδύουν στον ΟΠΕΚΕΠΕ γιατί δεν κόβει εισιτήρια”; Ή το γεγονός ότι απαξίωσαν να απαντήσουν αν ήταν ηθικό να πάρει 200 χιλιάρικα που προορίζονταν για την σωτηρία των ψαράδων κυβερνητικός βουλευτής για ενοικιαζόμενα τουριστικά σκάφη; Ή τις απαντήσεις που ακόμη χρωστούν για τον… “εθελοντή” διευθυντή του γραφείου του πρωθυπουργού στη Βουλή, Μιχάλη Μπεκίρη;
Για τόσα κι άλλα τόσα θέματα, οι κυβερνητικοί μάς λένε ότι δεν παίζουν ρόλο, ότι είναι κουραστικά, ότι κόλλησε η βελόνα, ότι είναι θέματα πολυτελείας. Και να που ξαφνικά αυτά τα θέματα πολυτελείας συσσωρεύονται. Και το ενδιαφέρον είναι πως ο τρόπος που λειτουργούν σωρευτικά δεν είναι ούτε ευθύγραμμος, ούτε πάντα προβλέψιμος. Πολλές φορές, φτάνει μία ασύμμετρα ή φαινομενικά ασήμαντη αφορμή για να εκραγεί το ηφαίστειο και η λάβα της κοινωνικής οργής να τα σαρώσει όλα. Αρκεί βεβαίως αυτή η λάβα να φτάσει ως την κάλπη.
