Ένα παιδί χρειάζεται προστασία. Το κράτος αναγνωρίζει ότι δεν μπορεί να επιστρέψει με ασφάλεια στο οικογενειακό του περιβάλλον, αλλά αδυνατεί να του εξασφαλίσει κατάλληλη φιλοξενία. Και τελικά το στέλνει σε κελί της ΓΑΔΑ. Όχι επειδή κατηγορείται για κάποιο έγκλημα, αλλά επειδή το σύστημα που υποτίθεται ότι θα το φρόντιζε δεν έχει πού να το στεγάσει.
Αυτό αποκαλύπτει η έρευνα των δημοσιογράφων Μαρινίκης Αλεβιζοπούλου και Άννας Νίνη για το The Manifold Files, η οποία έφερε στο φως την περίπτωση ανήλικων κοριτσιών που τέθηκαν υπό «προστατευτική φύλαξη» στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής.
Η Ελληνική Αστυνομία επιβεβαίωσε ότι τρία κορίτσια, ηλικίας 15 και 16 ετών, είχαν τεθεί υπό αυτό το καθεστώς κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών. Η υπόθεση δεν αφορά απλώς τις συνθήκες παραμονής τους στη ΓΑΔΑ. Αποκαλύπτει τι συμβαίνει όταν οι ανάγκες ενός ευάλωτου παιδιού αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα φύλαξης και όχι ως ευθύνη κοινωνικής φροντίδας.
Από τις δομές φιλοξενίας στο κρατητήριο
Σύμφωνα με την έρευνα, μία από τις 15χρονες βρέθηκε στα κρατητήρια του Αστυνομικού Τμήματος Καισαριανής στις αρχές Οκτωβρίου. Παρέμεινε εκεί τουλάχιστον δέκα ημέρες και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη ΓΑΔΑ. Όταν δημοσιεύθηκε η έρευνα, είχε συμπληρώσει περισσότερο από έναν μήνα υπό κράτηση.
Η διαδρομή της μέσα στο σύστημα παιδικής προστασίας είχε αρχίσει χρόνια νωρίτερα. Είχαν προηγηθεί μετακινήσεις μεταξύ οικογενειακού περιβάλλοντος και ιδρυμάτων, χωρίς να εξασφαλιστεί σταθερή υποστήριξη.
Σε κάποια φάση την επιμέλειά της ανέλαβε συγγενικό πρόσωπο. Ωστόσο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η οικογένεια δεν έλαβε την αναγκαία κοινωνική και εξειδικευμένη υποστήριξη. Οι δυσκολίες επανεμφανίστηκαν και το παιδί επέστρεψε στην ευθύνη των κρατικών υπηρεσιών.
Δεν χρειάζεται να δημοσιοποιηθούν περισσότερες λεπτομέρειες της προσωπικής της ιστορίας. Το κρίσιμο είναι ότι μια ανήλικη που είχε ήδη περάσει από διαδοχικές δομές φροντίδας κατέληξε σε αστυνομικό κελί.
Τι παραδέχεται η Αστυνομία
Στις 6 Νοεμβρίου, η ΕΛ.ΑΣ. εξέδωσε ανακοίνωση, επισημαίνοντας ότι οι ενέργειές της πραγματοποιήθηκαν βάσει εισαγγελικών παραγγελιών και με γνώμονα το συμφέρον των παιδιών.
Διευκρίνισε ότι μία 15χρονη παραδόθηκε στη μητέρα της στις 30 Οκτωβρίου. Μια δεύτερη 15χρονη εξακολουθούσε να βρίσκεται υπό προστατευτική φύλαξη, ενώ μία 16χρονη είχε μεταφερθεί στη ΓΑΔΑ στις 3 Νοεμβρίου, με προγραμματισμένη μετακίνησή της σε μονάδα προστασίας στις 9 Νοεμβρίου.
Η ανακοίνωση επιβεβαιώνει την εμπλοκή της Αστυνομίας, αλλά δεν απαντά στο σημαντικότερο ερώτημα: γιατί χρειάστηκε να φιλοξενηθούν ανήλικες σε αστυνομικές εγκαταστάσεις και όχι σε κατάλληλους χώρους φροντίδας;
Επίσης, δεν διαψεύδει συγκεκριμένα τις καταγγελίες για παραμονή σε κελιά ούτε διευκρινίζει τις συνθήκες καθημερινής διαβίωσης και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.
Η ύπαρξη εισαγγελικής παραγγελίας εξηγεί τη διαδικασία που ακολουθήθηκε. Δεν αποδεικνύει, από μόνη της, ότι η συγκεκριμένη λύση ανταποκρινόταν στις ανάγκες των παιδιών.
Τα παιδιά που μένουν στα νοσοκομεία
Το πρόβλημα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας που δημοσίευσε η Καθημερινή, στις 2 Σεπτεμβρίου 2026 φιλοξενούνταν 65 ανήλικοι σε 20 νοσοκομεία της χώρας, επειδή απαιτούνταν προστασία και δεν είχε ολοκληρωθεί η τοποθέτησή τους σε κατάλληλο περιβάλλον.
Πρόκειται για παιδιά που μπορεί να παραμένουν επί εβδομάδες ή μήνες σε νοσοκομειακούς θαλάμους, παρότι δεν χρειάζονται απαραίτητα νοσηλεία.
Γιατροί και νοσηλευτές καλούνται έτσι να αναλάβουν ευθύνες που υπερβαίνουν την αποστολή τους. Τα νοσοκομεία δεν αποτελούν δομές μακροχρόνιας παιδικής φροντίδας, όπως τα αστυνομικά τμήματα δεν μπορούν να υποκαθιστούν τις κοινωνικές υπηρεσίες.
Το υπουργείο αναφέρει ότι ο αριθμός των παιδιών σε μονάδες παιδικής προστασίας μειώθηκε από περίπου 2.200 το 2019 σε 1.017 τον Ιούλιο του 2026. Η αποϊδρυματοποίηση αποτελεί θετικό στόχο. Η μείωση, όμως, του αριθμού των παιδιών σε ιδρύματα δεν αρκεί ως δείκτης επιτυχίας, εάν δεν γνωρίζουμε πόσα έχουν εξασφαλίσει σταθερή οικογενειακή φροντίδα και πόσα παραμένουν σε προσωρινές λύσεις.
Η προστασία δεν μπορεί να τελειώνει στην εισαγγελική εντολή
Από το 2020, η ελληνική νομοθεσία απαγορεύει την προστατευτική φύλαξη ασυνόδευτων ανηλίκων τρίτων χωρών αποκλειστικά λόγω έλλειψης ασφαλούς κατοικίας. Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν καλύπτει αυτομάτως όλες τις κατηγορίες παιδιών που χρειάζονται προστασία.
Η διάκριση αναδεικνύει ένα θεσμικό κενό: γιατί να μπορεί η έλλειψη κατάλληλης φιλοξενίας να οδηγεί άλλα ευάλωτα παιδιά σε αστυνομικές εγκαταστάσεις;
Η ευθύνη δεν εξαντλείται στην Αστυνομία ή στην Εισαγγελία Ανηλίκων. Αφορά και τις κυβερνητικές υπηρεσίες που σχεδιάζουν, χρηματοδοτούν και εποπτεύουν την παιδική προστασία.
Χρειάζονται επαρκείς θέσεις επείγουσας φιλοξενίας, εξειδικευμένο προσωπικό, παιδοψυχιατρική υποστήριξη και ουσιαστική ενίσχυση των οικογενειών που αναλαμβάνουν τη φροντίδα παιδιών.
Πάνω απ’ όλα, απαιτείται λογοδοσία για το πώς ένα παιδί φτάνει να περνά εβδομάδες πίσω από κάγκελα, χωρίς να έχει διαπράξει κανένα αδίκημα.
Μια πολιτεία δεν προστατεύει τα παιδιά απλώς απομακρύνοντάς τα από τον κίνδυνο. Οφείλει να τους εξασφαλίζει έναν ασφαλή χώρο για να ζήσουν. Και κανένα αστυνομικό κελί δεν μπορεί να θεωρείται υποκατάστατο αυτού του χώρου.
