Το κλείσιμο της μουριάς στα Εξάρχεια μετά 111 χρόνια λειτουργίας άγγιξε πολλούς, πολλές και με πολύ έντονο τρόπο – το ανέδειξε ακόμη και ο δήμαρχος Αθηναίων, ο Χάρης Δούκας, στο τελευταίο δημοτικό συμβούλιο. Και αυτή τη φορά, η συζήτηση δεν έμεινε σε εκατοντάδες αναρτήσεις στα social media. Η Καλλιδρομίου πλημμύρισε το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, εκεί όπου έγινε το τελευταίο γλέντι – ένα γλέντι όμως που έμοιαζε με ξόδι, με κηδεία.

Η ζωή που φεύγει…

Και δεν ήταν μόνο το ξόδι ενός εμβληματικού μαγαζιού για τα Εξάρχεια. Ήταν το ξόδι μιας ολόκληρης εποχής, ήταν η κηδεία μιας Αθήνας που χάνεται, ήταν το μνημόσυνο μιας νέας κατάστασης που έρχεται να μετατρέψει τους τόπους των παιδικών μας χρόνων, των πρώτων μας ερώτων, των πανηγυρισμών και των παθών σε μία τουριστική Disneyland. Στην αρχή δεν ήταν εύκολο να το καταλάβεις. Έβλεπες τα άρθρα για τα “10 πιο in στέκια στην τάδε περιοχή”, διάβαζες τα ρεπορτάζ για τα “γαστροκαφενεία” (sic) και τις “”σουβλακερί” που άνοιγαν δεξιά και αριστερά, σε πολιορκούσαν οι διάφοροι φασαίοι με τα δερμάτινα τσόκαρα και την άσπρη κάλτσα και έλεγες, σημεία των καιρών είναι. Θα ‘ρθει ο χειμώνας και θα ποδεθούν τα παιδιά, πού θα πάει.

…η Αθήνα που χάνεται

Και κάπως έτσι, έκλεισε το Ιντεάλ, χάθηκε ο Κλαουδάτος, τώρα μας τελείωσε η Μουριά, έσβησε το Αιγαίον και πήραν μαζί τους όχι απλώς την πατίνα της παλιάς Αθήνας, αλλά την κατάσταση μιας πόλης που ανήκει στους ανθρώπους της. Και τώρα τι; Ειδικά για τα Εξάρχεια όμως, υπάρχει και μία ακόμη παράμετρος, που τα διαφοροποιεί από το Κολωνάκι, από την Ομόνοια, από το Παγκράτι και τα Πετράλωνα.

Επίδειξη ιδεολογικής πυγμής

Τα Εξάρχεια ήταν άσκηση εξουσίας. Τα Εξάρχεια ήταν μία πρόκληση για την Νέα Δημοκρατία – και ειδικά για την ακροδεξιά της πτέρυγα που μέσα σε εφτά χρόνια επέβαλε ως mainstream τις ιδέες και την πολιτική της να τα βάλει με τις περίφημες “ιδέες της αριστεράς”. Όταν ο Θάνος Πλεύρης πήγαινε στις πέντε το πρωί ψιθυριστά για να κάνει στα μουλωχτά στην πλατεία Εξαρχείων ένα βίντεο, προφανώς ονειρευόταν ότι θα ‘ρθει μέρα που δεν θα χρειαζόταν να ψιθυρίζει. Που θα “εκπορθήσει” το δήθεν “άβατο”. Και πράγματι -άλλο ένα θέμα που ανέδειξε χθες ο Χάρης Δούκας: η πλατεία να τελεί πέντε χρόνια σιδηρόφρακτη για έργα του μετρό που δε γίνονται. Οι κάτοικοι να έχουν υποστεί τσαμπουκά ετών, τα AirBNB, η golden βίζα και όλα τα σημάδια της νέας εποχής να έχουν απονευρώσει τα Εξάρχεια ακόμα και από την ξεθωριασμένη ανάμνηση αυτού που ήταν – γιατί η αλήθεια είναι ότι και πριν κυβερνήσει ο κύριος Μητσοτάκης, δεν ήταν στην καλύτερη κατάσταση τους.

Σε κάθε περίπτωση, όταν μιλάμε για την μουριά, όταν μιλάμε για τα Εξάρχεια, δεν είναι μόνο οι πολιτικές που μετατρέπουν την Αθήνα σε Disneyland τουριστών, ούτε μόνο το gentrification, ούτε η βραχυχρόνιες μισθώσεις και η στεγαστική κρίση, ούτε απλώς θάνατος του εμποράκου. Είναι και μία επίδειξη αυταρχισμού και πυγμής από μία Δεξιά παλιάς κοπής. Γιατί πριν μερικές ημέρες, βιώσαμε την κηδεία της μουριάς και των Εξαρχείων που είχαν ήδη χαθεί. Κάποιος όμως έπρεπε να δώσει τη χαριστική βολή για να φτάσουμε στην κηδεία. Αυτά για σήμερα εισαγωγικώς, σήμερα Τετάρτη, 4 Νοεμβρίου 2026