«Μην ανησυχείς, θα σε βοηθήσουμε».
Αυτά φέρονται να έλεγαν στη μητέρα της μικρής Μαριτίνας, ενός παιδιού που παλεύει με τον καρκίνο. Μόνο που, σύμφωνα με την καταγγελία της οικογένειας, οι άνθρωποι που εμφανίζονταν πρόθυμοι να βοηθήσουν συνδέονταν με την καταγγελία που είχε οδηγήσει προηγουμένως στο μπλοκάρισμα του τραπεζικού λογαριασμού της.
Η μητέρα είχε ανοίξει τον λογαριασμό για να συγκεντρώνει απευθείας χρήματα από δωρεές. Όπως κατήγγειλε ο δικηγόρος της οικογένειας, πρόσωπο του περιβάλλοντος των κατηγορουμένων κατέθεσε 100 ευρώ και στη συνέχεια αμφισβήτησε στην τράπεζα τη νομιμότητα και τον σκοπό της συγκέντρωσης. Ο λογαριασμός δεσμεύτηκε προσωρινά.
Αν όσα καταγγέλλονται αποδειχθούν, δύσκολα μπορεί να σκεφτεί κανείς πιο κυνική εκμετάλλευση της ανάγκης. Μια μητέρα προσπαθεί να βοηθήσει το παιδί της και κάποιοι φέρονται να επιδιώκουν να ελέγχουν ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να δεχτεί οικονομική στήριξη.
Η ιστορία της Μαριτίνας είναι μόνο ένα κομμάτι της υπόθεσης της ΜΚΟ «Παιδική Χαρά», που ερευνά η Δικαιοσύνη στη Θεσσαλονίκη.
Τα εκατομμύρια που δεν έφτασαν στις οικογένειες
Από το 2018 μέχρι το 2026, σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, οργανώθηκαν 92 έρανοι για 74 πρόσωπα. Στους λογαριασμούς που εξετάστηκαν καταγράφηκαν πιστώσεις άνω των 5,8 εκατομμυρίων ευρώ.
Η έρευνα επικεντρώθηκε σε 34 οικογένειες, για τις οποίες είχαν συγκεντρωθεί σχεδόν 3,94 εκατομμύρια. Από αυτά, σύμφωνα με τη δικογραφία, στους δικαιούχους έφτασαν περίπου 1,11 εκατομμύρια. Οι αρχές υπολογίζουν το φερόμενο παράνομο όφελος σε 2,83 εκατομμύρια ευρώ.
Ανάμεσα στις περιπτώσεις που εξετάζονται βρίσκεται και εκείνη ενός παιδιού με λευχαιμία που πέθανε το 2021. Για την οικογένειά του είχαν συγκεντρωθεί περισσότερα από 136.000 ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, της αποδόθηκαν περίπου 7.000.
Σε άλλη περίπτωση, για ένα 14χρονο παιδί που πέθανε το 2026 συγκεντρώθηκαν περισσότερα από 340.000 ευρώ, αλλά στην οικογένεια φέρεται να έφτασαν 55.800.
Αυτές οι διαφορές χρειάζονται εξηγήσεις. Όχι γενικόλογες δικαιολογίες για λειτουργικά έξοδα ή δυσκολίες στις μεταφορές χρημάτων. Αναλυτικούς λογαριασμούς, παραστατικά, συγκεκριμένες απαντήσεις για κάθε οικογένεια.
Γιατί οι άνθρωποι που πρόσφεραν χρήματα δεν έκαναν μια δωρεά σε κάποια απρόσωπη επιχείρηση. Πίστευαν ότι βοηθούσαν συγκεκριμένα παιδιά. Και οι γονείς είχαν κάθε λόγο να περιμένουν ότι θα ενημερώνονταν για τα ποσά που συγκεντρώνονταν στο όνομά τους.
Από τους εράνους στα στοιχήματα
Όσο προχωρά η έρευνα, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να αγνοήσει κανείς την απόσταση ανάμεσα στον δηλωμένο σκοπό της οργάνωσης και στις οικονομικές δραστηριότητες που περιγράφονται στη δικογραφία.
Οι αρχές ερευνούν μεταφορές χρημάτων μέσω προσωπικών και εταιρικών λογαριασμών, δαπάνες πολυτελούς διαβίωσης και συναλλαγές με στοιχηματικές εταιρείες. Το όνομα του ιδρυτή της ΜΚΟ εμφανίζεται επίσης σε έρευνα για χειραγώγηση ποδοσφαιρικών αγώνων.
Ο 37χρονος ιδρυτής και η 35χρονη πρώην σύντροφός του έχουν προφυλακιστεί. Κατά τις απολογίες τους αμφισβήτησαν το ύψος των χρημάτων που φέρονται να υπεξαιρέθηκαν, ενώ η 35χρονη απέδωσε στον πρώην σύντροφό της τη διαχείριση των επίμαχων ποσών. Η ποινική ευθύνη τους θα κριθεί από τη Δικαιοσύνη.
Υπάρχει όμως ήδη μια πλευρά της υπόθεσης που δεν αφορά μόνο τους κατηγορουμένους.
Πώς γίνονταν τόσοι έρανοι χωρίς άδεια;
Η εκπρόσωπος της ΕΛ.ΑΣ. επιβεβαίωσε ότι η «Παιδική Χαρά» δεν διέθετε την απαιτούμενη ειδική άδεια για τη διενέργεια εράνων. Και εδώ η Πολιτεία χρωστά εξηγήσεις.
Επί χρόνια εμφανίζονταν δημόσιες εκκλήσεις για δωρεές, οργανώνονταν εκδηλώσεις και συγκεντρώνονταν μεγάλα ποσά. Ποιος είχε την ευθύνη να ελέγχει τη νομιμότητα αυτής της δραστηριότητας; Έγιναν έλεγχοι; Αν έγιναν, τι διαπίστωσαν;
Η αστυνομική έρευνα ξεκίνησε έπειτα από καταγγελίες οικογενειών το 2024 και το 2025. Χρειάστηκε, δηλαδή, να κινητοποιηθούν άνθρωποι που ήδη αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα, για να εξεταστεί συστηματικά πού κατέληγαν οι δωρεές.
Δεν αρκεί σήμερα να ακούμε πόσο μεγάλη ήταν η φερόμενη απάτη. Χρειάζεται να μάθουμε και γιατί δεν εντοπίστηκε νωρίτερα η απουσία της απαιτούμενης άδειας.
Μην πληρώσουν οι επόμενες οικογένειες
Η υπόθεση έχει και μια συνέπεια που φοβάμαι ότι θα φανεί αργότερα.
Την επόμενη φορά που θα εμφανιστεί ένας έρανος για ένα άρρωστο παιδί, κάποιοι θα αναρωτηθούν αν τα χρήματα θα φτάσουν πράγματι εκεί που πρέπει. Και αυτή η καχυποψία μπορεί να στερήσει βοήθεια από ανθρώπους που την έχουν πραγματικά ανάγκη. Θα ήταν η πιο άδικη συνέχεια.
Υπάρχουν σύλλογοι, εθελοντές και άνθρωποι που προσφέρουν χρόνο και χρήματα χωρίς κανένα προσωπικό όφελος. Η δράση τους δεν πρέπει να μπει στο ίδιο καλάθι με όσα διερευνώνται στη Θεσσαλονίκη. Αντιθέτως, η υπόθεση δείχνει πόσο απαραίτητοι είναι οι έλεγχοι για να προστατεύεται και η έντιμη προσφορά.
Υπάρχει, βέβαια, και μια συζήτηση που αποφεύγουμε συχνά: γιατί μια οικογένεια με σοβαρά άρρωστο παιδί πρέπει να εξαρτάται τόσο πολύ από την ανταπόκριση αγνώστων; Οι δωρεές μπορούν να προσφέρουν πολύτιμη στήριξη, αλλά η αναγκαία θεραπεία και φροντίδα δεν πρέπει να εξαρτώνται από την επιτυχία ενός εράνου.
Η μητέρα της Μαριτίνας, σύμφωνα με τον δικηγόρο της, δεν γνωρίζει ακόμη πόσα χρήματα ενδεχομένως συγκεντρώθηκαν μέσω της ΜΚΟ στο όνομα του παιδιού της. Περιμένει να αποκτήσει πρόσβαση στη δικογραφία για να το μάθει.
Ένα τόσο απλό πράγμα: να μάθει πόσα χρήματα έδωσαν άλλοι άνθρωποι για το παιδί της και τι απέγιναν. Και μόνο που χρειάζεται μια δικαστική διαδικασία για να απαντηθεί αυτό, λέει ήδη πολλά.
