Στην Ελλάδα της «αριστείας», φαίνεται πως μπορείς να γίνεις πρωταθλητής και χωρίς να αγωνιστείς. Αρκεί να βρεθείς στη σωστή ομάδα, να γραφτεί το όνομά σου στα σωστά χαρτιά και να συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός συμμετοχών. Τουλάχιστον αυτή την εικόνα περιγράφουν οι καταγγελίες που οδήγησαν στην παραίτηση του υφυπουργού Ανάπτυξης Λάζαρου Τσαβδαρίδη.
Επτά παρουσίες σε δεκατρείς αγώνες χάντμπολ, μηδενικός αγωνιστικός χρόνος σύμφωνα με τις μαρτυρίες, πρόσθετη μοριοδότηση 10% και μια πανεπιστημιακή αίτηση που ο πρώην υφυπουργός αρχικά επέλεξε να μη συμπεριλάβει στις εξηγήσεις του.
Μια σχεδόν διδακτική ιστορία για την κυβέρνηση που έκανε την αριστεία σε σημαία. Μόνο που, όπως φαίνεται, άλλο η αριστεία που απαιτείται από τους πολλούς και άλλο εκείνη που καλούνται να αποδείξουν όσοι βρίσκονται κοντά στην εξουσία. Η πρώτη απαιτεί κόπο, επιδόσεις και διαρκή αξιολόγηση. Για τη δεύτερη, ενίοτε, αρκεί να είναι εντάξει τα χαρτιά.
Η διάκριση χωρίς αγωνιστικό χρόνο
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του MEGA, η κόρη του πρώην υφυπουργού καταγράφηκε σε επτά φύλλα αγώνα της πρωταθλήτριας ομάδας χάντμπολ νεανίδων της Πυλαίας. Γονείς και ο τότε προπονητής καταγγέλλουν ότι δεν συμμετείχε στις προπονήσεις ούτε αγωνίστηκε. Ο Τσαβδαρίδης απορρίπτει κάθε ισχυρισμό αθέμιτης παρέμβασης.
Η Ομοσπονδία Χειροσφαίρισης βεβαιώνει ότι υπήρχε νόμιμο δελτίο και φυσική παρουσία στον πάγκο, χωρίς να διαπιστώνει παράβαση των αγωνιστικών κανονισμών. Εδώ όμως βρίσκεται η ουσία: οι κανόνες ενός αθλήματος δεν ταυτίζονται αυτομάτως με τις προϋποθέσεις μιας δίκαιης εκπαιδευτικής επιβράβευσης.
Η νομοθεσία δίνει στους πρωταθλητές πανελλήνιων διοργανώσεων προσαύξηση μορίων και πρόσβαση σε ειδικές, πρόσθετες θέσεις των ΑΕΙ. Για τα ομαδικά αθλήματα απαιτείται συμμετοχή σε περισσότερους από τους μισούς αγώνες. Επτά στους δεκατρείς, δηλαδή ακριβώς το απαιτούμενο όριο.
Το ζήτημα, φυσικά, δεν είναι ότι μια αναπληρωματική δεν αγωνίστηκε. Είναι οι καταγγελίες ότι η συμμετοχή περιορίστηκε σε τυπικές παρουσίες, χωρίς την αντίστοιχη αθλητική δραστηριότητα, με αποτέλεσμα την απόκτηση ενός σημαντικού εκπαιδευτικού πλεονεκτήματος.
Και αν όλα αυτά μπορούν να συμβούν χωρίς να παραβιάζεται κανένας κανονισμός, τότε μάλλον έχουμε να συζητήσουμε πολύ περισσότερα από τη συμπλήρωση επτά φύλλων αγώνα.
Με το σπαθί της και με την αίτηση
Ο Τσαβδαρίδης υποστήριξε δημόσια ότι η κόρη του πέρασε στη Γεωπονία της Λάρισας «με το σπαθί της», χωρίς χρήση αθλητικών μορίων. Ώσπου το MEGA παρουσίασε έγγραφα για αίτηση αξιοποίησης της προσαύξησης 10% στο Παιδαγωγικό Ρόδου. Σύμφωνα με τη «Μακεδονία», εξασφαλίστηκε θέση μέσω της ειδικής διαδικασίας, χωρίς τελική εγγραφή.
Η μη φοίτηση, βέβαια, δεν διαγράφει την αίτηση. Ούτε μετατρέπει την αξιοποίηση μιας ειδικής διαδικασίας σε κάτι που δεν συνέβη. Κι όμως, χρειάστηκαν οι δημοσιογραφικές αποκαλύψεις για να μάθουμε αυτή την καθόλου ασήμαντη λεπτομέρεια.
Υπάρχουν, επιπλέον, καταγγελίες για πιέσεις προς τον προπονητή και αναφορές σε ενδεχόμενη οικονομική ενίσχυση του συλλόγου. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν αποδειχθεί. Ο πρόεδρος του σωματείου, που είναι και αντιδήμαρχος Πυλαίας–Χορτιάτη, αμφισβητεί ότι εκτοπίστηκε άλλη αθλήτρια.
Οι καταγγελίες, ωστόσο, απαιτούν ανεξάρτητη διερεύνηση, όχι ένα ακόμη επικοινωνιακό κλείσιμο της υπόθεσης.
Το ατελείωτο βιογραφικό των «αρίστων»
Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για ακόμη ένα ατυχές περιστατικό. Μόνο που, ύστερα από τόσες υποθέσεις, τα «μεμονωμένα περιστατικά» έχουν αρχίσει να γίνονται κυβερνητική καθημερινότητα.
ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές, Τέμπη. Απευθείας αναθέσεις, «σπιτάκια» ανακύκλωσης με δημοσιονομικές διορθώσεις, διαγωνισμοί για «έξυπνους» υδρομετρητές υπό έρευνα. Και στις μικρότερες ιστορίες, ο Μακάριος Λαζαρίδης με την υπόθεση των προσόντων του, τώρα ο Τσαβδαρίδης με τα αθλητικά μόρια.
Δεν είναι μόνο αυτά, ούτε είναι υποθέσεις ίδιου μεγέθους. Δεν χρειάζεται, όμως, να τις εξισώσει κανείς για να διακρίνει το πολιτικό πρόβλημα: μια κυβέρνηση που επενδύει διαρκώς στην εικόνα της θεσμικής υπεροχής βρίσκεται επανειλημμένα υποχρεωμένη να απολογείται για πράξεις, παραλείψεις και πρακτικές που την αμφισβητούν.
Κάθε φορά, η ίδια σχεδόν επικοινωνιακή διαδρομή. Πρώτα οι διαβεβαιώσεις. Έπειτα οι αποκαλύψεις. Ύστερα οι διευκρινίσεις επί των διευκρινίσεων. Και, όταν τα πράγματα δυσκολεύουν, κάποια αποχώρηση που καλείται να υποδυθεί την κάθαρση.
Για μια κυβέρνηση που διαφημίζει τόσο έντονα την αποτελεσματικότητά της, είναι αξιοσημείωτο πόσο συχνά οι έλεγχοι μοιάζουν να ενεργοποιούνται αφού προηγηθεί η δημοσιογραφική αποκάλυψη.
Η αξιολόγηση είναι για τους άλλους
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη τρέφει μια ιδιαίτερη αγάπη για την αξιολόγηση. Των εκπαιδευτικών, των δημοσίων υπαλλήλων, των μαθητών. Όλοι πρέπει διαρκώς να αποδεικνύουν ότι αξίζουν τη θέση τους, τον μισθό τους, την ευκαιρία τους.
Όταν, όμως, η συζήτηση φτάνει στα προνόμια που αμφισβητούνται στο περιβάλλον της εξουσίας, η αυστηρότητα δίνει τη θέση της σε μια αξιοσημείωτη ευελιξία. Εκεί ανακαλύπτουμε τη σημασία των διαδικαστικών λεπτομερειών, των διοικητικών ερμηνειών και των προσεκτικά διατυπωμένων εξηγήσεων.
Αυτή είναι και η μεγαλύτερη ειρωνεία της υπόθεσης Τσαβδαρίδη. Η αθλητική μοριοδότηση θεσπίστηκε για να αναγνωρίζει την προσπάθεια παιδιών που συνδυάζουν σχολείο, προπονήσεις και πρωταθλητισμό. Και καταλήξαμε να συζητάμε αν επτά παρουσίες στον πάγκο αρκούν για να πιστοποιήσουν αυτή την προσπάθεια.
Η παραίτηση του υφυπουργού δεν απαντά ποιος έλεγξε τις προϋποθέσεις, πώς πιστοποιήθηκε η διάκριση και αν υπήρξε προνομιακή μεταχείριση. Αυτά είναι τα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν, χωρίς να μεταφερθεί η ευθύνη σε ένα παιδί για αποφάσεις ενηλίκων.
Γιατί το πρόβλημα με την κυβερνητική «αριστεία» δεν είναι ότι ζητά συνεχώς εξετάσεις. Είναι ότι, όταν έρχεται η σειρά των δικών της, μοιάζει να ανακαλύπτει ξαφνικά την αξία της επιείκειας.
Και κάπως έτσι, για τους πολλούς παραμένουν ο ανταγωνισμός, η αξιολόγηση και η ατομική ευθύνη. Για τους «αρίστους», η δυνατότητα να εξηγούν εκ των υστέρων γιατί όλα έγιναν όπως έπρεπε. Ακόμη κι όταν οι εξηγήσεις τους δεν πείθουν ούτε εκείνους που τους διόρισαν.
