Γράφει ο Γιώργος Μελιγγώνης
Οι αποκαλύψεις για τα κυκλώματα στην Pizza Fan και στο “Χωριάτικο”, που όσο περνούν οι μέρες και οι ώρες, αποδεικνύονται ακόμη περισσότερο πολυπλόκαμες απ’ όσο μπορούσε κανείς να φανταστεί, δεν ρίχνουν κανέναν και καμία μας από τα σύννεφα. Ούτε τα στημένα στο μπάσκετ.
Εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ κρυμμένα σε οικιακές κρύπτες, υπερπολυτελή ρολόγια, Λαμποργκίνι, χιλιάρικα κρυμμένα σε χαρτοπετσέτες, ξέπλυμα με POS στις νήσους Κέιμαν, στριπτιζάδικα και εταιρείες φαντάσματα που εκμεταλλεύονταν τις μισές παραλίες της Ρόδου φεσώνοντας τον δήμο, είναι μερικές μόνο από τις πτυχές αυτών των υποθέσεων. Όπως και το ότι στην έρευνα για το κύκλωμα στο μπάσκετ, αποδεικνύεται ότι οι αθεόφοβοι έστηναν ακόμη και σχολικούς αγώνες!
Η χώρα όπου όλα επιτρέπονται
Αν και προφανώς δεν είναι όλες οι επιχειρήσεις ίδιες, αν σκεφτείτε τί συζητάτε με τις παρέες σας, πώς διαμορφώνεται ο δημόσιος διάλογος, τί λέγεται στα καφενεία και τί γράφεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι σαφές αυτό που λέγαμε αρχικά: ότι δεν πέσαμε από τα σύννεφα. Στην κοινωνία επικρατεί η αίσθηση μίας γενικευμένης διαφθοράς, κυριαρχεί η εκτίμηση ότι ζούμε σε μία χώρα που πλέον όλα επιτρέπονται. Δεν μάς κάνει εντύπωση ότι στήνονταν ακόμη και σχολικά πρωταθλήματα, για το Χωριάτικο σιγοψιθυριζόταν σε διάφορες παρέες, ενώ τώρα στις ίδιες παρέες πρωταγωνιστούν άλλες αλυσίδες που έχουν όλα τα τυπολογικά χαρακτηριστικά: εκρηκτική ανάπτυξη, δίκτυο καταστημάτων που πολλαπλασιάζεται σαν τα μανιτάρια, ψίθυροι και φήμες για σχέσεις με υπόκοσμο, ξέπλυμα χρήματος και οργανωμένο έγκλημα.
Από την “έκθεση Πισσαρίδη”…
Και βέβαια, όλο αυτό που βλέπουμε τώρα με τις μεγάλες αλυσίδες που τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολύ μεγαλύτερες, δείχνει εν πολλοίς πόσο λάθος κάνουν όσοι επενδύουν στο παραγωγικό μοντέλο με μεγαλύτερες και πολυπληθέστερες επιχειρήσεις. Θυμάστε που μάς έλεγαν ότι το βασικό διαρθρωτικό πρόβλημα της οικονομίας ήταν οι πολλές μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που φοροδιαφεύγουν, που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της νέας εποχής -που «όποιος δεν προσαρμόζεται πεθαίνει», όπως μάς έλεγε πριν μερικά χρόνια ένας κυβερνητικός;
…ως τον θάνατο του εμποράκου
Κάπως έτσι, η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με τη φορολογική και οικονομική πολιτική της, αλλά και με την ανισοκατανομή των 36 δισεκατομμυρίων του Ταμείου Ανάκαμψης, επέλεξε να κάνει τους μεγάλους μεγαλύτερους σε βάρος των μικρών. Το σκεπτικό ήταν απλό: μία αλυσίδα με πιτσαρίες δεν φοροδιαφεύγει, μία αλυσίδα με γυναικεία ρούχα δεν μπαίνει στη λογική «θα σού κάνω σκόντο και θα σού κόψω μικρότερη απόδειξη», μία αλυσίδα φούρνων δεν έχει μαύρους εργαζόμενους, μία αλυσίδα μεζεδοπωλείων ή διαγνωστικών κέντρων έχει πληροφοριακά συστήματα και συνδεδεμένα POS.
Μόνο που αντί για μεγάλες, διαφανείς εταιρείες, με καθαρές εργασιακές σχέσεις, με τήρηση των φορολογικών τους υποχρεώσεων, με πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό και με αναπτυξιακά πλάνα, βρεθήκαμε με εταιρείες φαντάσματα, μπροστινούς, αχυρανθρώπους.
Και κάπως έτσι, ανεπαισθήτως, κλείνει ο φούρνος της γειτονιάς, το φροντιστήριο της άλλης γωνίας, η πιτσαρία της πλατείας. Και κάπως έτσι, τα χρήματα που δίνουμε, δεν γίνονται το μπαλέτο ενός παιδιού, η μηνιαία στήριξη ενός φοιτητή, τα φροντιστήρια ενός εφήβου υποψήφιου στις Πανελλαδικές. Γίνονται βίλες, Λαμποργκίνι, off shore και τούβλα με πεντακοσάρικα κρυμμένα πίσω από γυψοσανίδες. Αφού πρέπει να αποκτήσουμε βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο μας είπαν, τί να κάνουμε; Βιώσιμο για ποιον, δεν μάς είπαν, όμως.
